Als ouder of opvoeder wil je het beste voor je kind. Je leert ze oversteken, gezond eten en beleefd zijn. Maar wist je dat kinderen ook al heel jong leren over alcohol? Ze kijken naar wat jij doet. Gelukkig heb je als ouder of opvoeder veel meer invloed dan je denkt!
Twee uur later een glas alcohol drinken, verandert hoe vaak je kind je ziet drinken.
En als visite langskomt: weten zij wat de afspraken bij jou thuis zijn?
Ook wat online staat, hoort bij de wereld waarin je kind alcohol leert kennen.
Kinderen zien wie het cadeau uitkiest, inpakt en geeft.
Als een kind een drankje drinkt dat lijkt op dat van volwassenen, uit een echt glas, dan oefent het voor later.
Goed idee. Download de IkPas-app, schrijf je in en ervaar wat een maand niet drinken met je doet.
Kinderen van 2 jaar herkennen al alcoholmerken. Ze weten ook welke glazen erbij horen. Vanaf hun 4e jaar onthouden ze wanneer hun ouders drinken. Ze merken dan dat hun ouders zich anders gaan gedragen. Kinderen die hun ouders zien drinken, gaan positiever denken over alcohol. Daardoor beginnen ze later vaak op jongere leeftijd met drinken.
Goed nieuws: ouders en opvoeders hebben meer invloed dan ze denken. Hoe later jongeren beginnen met drinken, hoe beter.
Jawel hoor, dat blijft jouw beslissing. Maar drink liever niet waar de kinderen bij zijn of wacht met het drinken van alcohol als de kinderen op bed liggen.
Ja. Rond het tweede jaar herkennen kinderen al welk glas bij welke drank hoort en van wie dat glas is. Over alcohol praten, komt later, maar de beelden rondom alcohol worden nu al gevormd.
Nee. Je kind maakt op verschillende manieren kennis met alcohol: in de supermarkt, in de sportkantine, alcoholreclame langs de weg en op een verjaardag. Over de meeste situaties heb je als ouder/opvoeder geen controle. Waar je wel controle over hebt, is wat en wanneer er thuis wordt gedronken.
Lastig ja. Over het alcoholbeleid in de kantine beslist de club. Maar je bent als ouder baas over je eigen glas. Dus drink in de derde helft een frisje in plaats van een biertje.
Voor jezelf is alcoholvrij een goede keuze. Voor je kind lijkt een alcoholvrij biertje op wat het al kent: hetzelfde merk, hetzelfde flesje, hetzelfde glas. Jongeren zeggen zelf dat ze door alcoholvrij al aan de smaak wennen, en dat de stap naar dezelfde drank mét alcohol daardoor kleiner wordt (Trimbos-instituut en RIVM, 2021). Wil je op zeker spelen, kies dan iets wat er anders uitziet dan bier of wijn. Wil je bewuster omgaan met alcohol? Probeer dan eens met behulp van IkPas een maand geen alcohol te drinken. Zo ontdek je welke plek alcohol in jouw leven heeft.
IkPas is een gratis online programma. Je spreekt met jezelf af om een maand geen alcohol te drinken.
Hoe werkt het?
Doe mee en voel wat een maand zonder alcohol met je doet!
Zet in de uitnodiging erbij wat het aanbod is: ‘Kinderen krijgen een lekker glaasje limonade en voor de ouders is er koffie, thee of en fris? En natuurlijk eten we een stuk taart.’ Dan weet iedereen waar hij of zij aan toe is.
Het is goed bedoeld: liever thuis hier en daar een slokje, dan later stiekem hele flessen buiten de deur leegdrinken. Onderzoek laat het omgekeerde zien. Een studie die 1.910 jongeren zeven jaar volgde, wees uit dat jongeren die van hun ouders slokjes kregen later vaker te veel achter elkaar dronken en vaker problemen door alcohol hadden dan jongeren die niets kregen. Hoe meer ze kregen, hoe groter het risico (Aiken e.a., Drug and Alcohol Dependence, 2020).
In juni 2026 kwam de Gezondheidsraad met een nieuw advies: er is geen veilige ondergrens voor alcohol, ook één glas per dag is risicovol. De raad adviseert de minister om alcoholgebruik minder normaal te maken. Daar gaat deze campagne over: wat kinderen als normaal leren zien, lang voordat ze zelf alcohol drinken.
Ouders van tieners kunnen voor tips over het gesprek aangaan en afspraken maken over alcohol terecht bij NIX18 en HELDERopvoeden (Trimbos-instituut). Meer over alcohol en gezondheid vind je op www.trimbos.nl.
Heb je vragen over alcohol en opvoeden? Of wil je steun voor jezelf of je gezin? In de regio Rijnmond kun je terecht bij Youz Antes.
Youz Antes biedt in de regio Rijnmond, Drechtsteden en Zuid-Holland Zuid voorlichting, advies, cursussen en trainingen over alcohol, drugs, gokken en gamen. Het aanbod richt zich op het voorkomen en terugdringen van middelengebruik en problematisch gedrag onder jongeren.
Contact: preventie@youz.nl, 088 358 59 00. Youz Antes is onderdeel van de Parnassia Groep.
Op deze pagina van Verslavingskunde Nederland vind je hulp en advies bij jou in de buurt, per regio met contactgegevens: verslavingskundenederland.nl/locaties